Historia porcelany. Od dynastii, królów i magnatów po nasze współczesne stoły

Historia porcelany. Od dynastii, królów i magnatów po nasze współczesne stoły

Przez wieki porcelana była wyznacznikiem statusu majątkowego właściciela, traktowana niemal na równi z dziełami sztuki. Stylowe, ręcznie malowane serwisy przechodziły z pokolenia na pokolenie, stanowiąc cząstkę historii i tradycji najznamienitszych rodów.

 

Proch, herbata, jedwab, porcelana - m.in. te cztery rzeczy zawdzięczamy Chińczykom. Porcelanę wynaleźli prawdopodobnie już w początkach naszej ery, ale na większą skalę rozpoczęli jej produkcję ok. VII w. i szybko stała się ona w tym rejonie bardzo popularna. W tym bowiem okresie znacznie wzrosła w Chinach popularność herbaty - a z porcelany produkowano wtedy głównie filiżanki. Wkrótce "zaadoptowała" ją także Japonia. A porcelana zaczęła zmieniać świat sztuki - artyści tworzyli piękne figurki, a potem cudownie zdobione przedmioty użytkowe. Kto nie słyszał o słynnych wazach dynastii Ming ? To najsłynniejsze w historii okazy porcelany.

VII w. uznaje się za początek historii porcelany z jeszcze jednego powodu - wcześniejsze wyroby miały seledynowy odcień. Dopiero w VII w. w Chinach wyprodukowano śnieżnobiałą porcelanę, dodatkowo dużo twardszą i bardziej wytrzymałą od wcześniejszych prób. Biała porcelana stała się wtedy standardem - trend ten utrzymał się do dziś, choć w ostatnich latach coraz większą popularność zdobywa cieplejszy odcień kremowej porcelany.

Ciekawostki o porcelanie
Autorem nazwy "porcelana" jest ponoć Marco Polo, a pochodzić ma ona od włoskiej nazwy morskiego skorupiaka - "porcello", którego skorupka swoim wyglądem przypominała podróżnikowi porcelanę.
Piękna polska porcelana MariaPaula Biała Piękna polska porcelana MariaPaula Biała
Piękna polska porcelana MariaPaula Biała Platynowa Linia Piękna polska porcelana MariaPaula Biała Platynowa Linia

Legendy mówią, że Europa poznała porcelanę dzięki słynnemu podróżnikowi Marco Polo, który przywiózł ją na stary kontynent. Jedwabnym Szlakiem porcelanowe cudeńka docierały najpierw na dwory królewskie i do pałaców najbardziej znamienitych (i bogatych) rodów. Chińczycy jednak pilnie strzegli receptury porcelany, dbając o własną wyłączność. Stopniowo zaś europejscy odbiorcy stawali się coraz bardziej wymagający. Nie wystarczały im już własne sygnatury na porcelanie, a zaczynały przeszkadzać i nudzić orientalne wzory i obce rysy postaci na dekoracjach - chińscy zdobnicy nie potrafili "wejść" w europejską kulturę, dostarczając wciąż porcelanę zdobioną na "chińską modłę". Sprowadzana przez pół świata porcelana była też niezwykle droga - bywały czasy, gdy serwis porcelanowy był równowartością majątku ziemskiego czy kilku wsi. Nie bez powodu nazwano ją "białym złotem".

Ciekawostki o porcelanie
We wrześniu 2017 r. na jednej z aukcji w Hongkongu sprzedano porcelanową salaterkę, ocenianą na wiek ok.1000 lat - za astronomiczną kwotę ponad 37 mln dolarów.

A że Chińczycy zazdrośnie strzegli receptury (Europejczykom nigdy nie udało się jej poznać), nastąpił silny trend ku odtworzeniu jej na starym kontynencie. Prawdziwą iskrą było przejęcie w 1603 r. przez Holendrów statku wypełnionego kawałkami porcelany - Europa niemal "oszalała" na punkcie tego materiału.  Starania trwały ponad 100 lat - przełom nastąpił w początkach XVIII w., kiedy to metodą prób i błędów pewien niemiecki alchemik "wynalazł" sposób na produkcję masy, która wypalona w wysokiej temperaturze daje w efekcie porcelanę.

Piękna polska porcelana MariaPaula Ecru Złota Linia Piękna polska porcelana MariaPaula Ecru Złota Linia
Piękna polska porcelana MariaPaula Nadine Piękna polska porcelana MariaPaula Nadine

Niemal od razu powstała pierwsza europejska fabryka porcelany w Miśni, leżąca niedaleko Drezna, do dziś popularny obiekt turystycznych dla zwiedzających wschodnie Niemcy. Potem produkcja pojawiła się we Francji i Anglii. Początkowo jednak nie pomyślano o tworzeniu własnych, związanych kulturowo z Europą dekoracji - kopiowano po prostu orientalną chińską porcelanę. Dopiero kilkadziesiąt lat później rozpoczęto projektowanie bardziej odpowiadających Europejczykom wzorów.

W końcu w 1771 r. receptura produkcji porcelany została upubliczniona. Od tego momentu rozpoczął się prawdziwy boom - fabryki porcelany powstawały dosłownie wszędzie. Z racji bliskości, do Polski porcelana dotarła relatywnie szybko - mniej więcej w 1783 r. otworzono pierwszą fabrykę (najpierw fajansu, potem porcelany) w Korcu - dziś leżącym na terenie Ukrainy. Słynne polskie rody wyposażały swoje pałace w ogromne serwisy porcelanowe - komplety liczące setki elementów wcale nie były czymś wyjątkowym.

Słynna korzecka porcelana nie była jednak produkowana zbyt długo, bo po powstaniu listopadowym fabrykę w Korcu zamknięto. Do dzisiejszych czasów przetrwało bardzo niewiele przedmiotów z tej fabryki - są rozsiane po przeróżnych polskich i europejskich muzeach i prywatnych kolekcjach. Niemal równocześnie powstała jednak kolejna polska fabryka porcelany w Ćmielowie - istniejąca i kontynuująca tradycje po dziś dzień.

Ciekawostki o porcelanie
Kiedyś wierzono, że porcelana rozpuszcza się pod wpływem silnej trucizny. To... jeszcze bardziej wzmogło popularność porcelany. Otrucia były wtedy na porządku dziennym i panowało przekonanie, że posiadana porcelana "ostrzeże" właściciela przed trucizną podaną w trunkach lub posiłkach.

Porcelanowe tradycje są w Polsce bardzo silne - na przestrzeni wieków działało i działa do dziś co najmniej kilka fabryk naczyń i innych wyrobów porcelanowych. Często wiążą się te tradycje z wiedzą, przekazywaną przez kolejne pokolenia. Wyrób porcelany to bowiem praca wymagająca ogromnej wiedzy i doświadczenia, wspomaganej ogromną pasją do tworzenia pięknych użytkowych przedmiotów. Polska porcelana należy do najbardziej cenionych w Europie i na świecie.

Piękna polska porcelana MariaPaula Ecru Queen Piękna polska porcelana MariaPaula Ecru Queen
Piękna polska porcelana MariaPaula Geometria Złota Linia Piękna polska porcelana MariaPaula Geometria Złota Linia

Ta pasja zawarta została także w porcelanie MariaPaula - pięknym fasonie polskiej porcelany, stworzonym w Gnieźnie i produkowanym w najlepszych polskich fabrykach porcelany. Porcelana MariaPaula wyróżnia się pięknym kształtem naczyń, za które zbiera zasłużone pochwały i branżowe nagrody. Wyjątkowy kształt dodatkowo podkreślają eleganckie dekoracje, dostosowane do różnych odbiorców. W ofercie marki MariaPaula znajdziecie porcelanę zarówno szlachetnie (ręcznie) zdobioną złotem czy platyną, a także kolekcje dekorowane pięknymi geometrycznymi i florystycznymi wzorami, nadającymi charakteru białej zastawie.

Choć porcelana jest dziś powszechnie dostępna, to ta najwyższej jakości, często ręcznie zdobiona szlachetnymi dodatkami, przechowywana z pietyzmem w domowych szafkach i kredensach, nadal jest cennym elementem wyposażenia, a także ozdobą naszych domów. I wciąż służy nam przy tych bardziej szczególnych okazjach. Wciąż też, jak za dawnych czasów, kiedy była królewskim podarunkiem, piękna porcelana jest cudownym pomysłem na wartościowy prezent.

Przydatne produkty

Przeczytaj również

Przydatne produkty

ZAMÓWIENIA TELEFONICZNE
Pon.Pt.: 8.00 - 16:00

+48 601 900 967

Zapisz się do newslettera

odbierz rabat 10% na pierwsze zakupy!