Pieczenie chleba. Jak upiec dobry domowy chleb?

Pieczenie chleba. Jak upiec dobry domowy chleb?

Własny, domowy chleb to coraz popularniejszy składnik posiłków w polskich domach. Świeżutki, pachnący, chrupiący - dla większości z nas nieodłączny składnik posiłku. Pieczenie chleba w domu nie jest trudną sztuką, warto spróbować i choć od czasu do czasu zastąpić pieczywo ze sklepu własnoręcznie upieczonym, pysznym chlebem.

 

Wszystkim  znane  jest  powiedzenie „nie samym chlebem człowiek żyje”. Z całą pewnością tak jest, ale z drugiej strony trudno sobie wyobrazić śniadanie bez kromki chleba. Pieczywo stanowi nieodłączny element naszej diety. Podstawowym składnikiem chleba jest mąka. Rodzaj mąki określa się przez podanie nazwy zboża, z której ją otrzymano, a to, której mąki użyjemy, bardzo wpływa na wygląd, smak i walory zdrowotne naszego domowego chleba.

 

PIECZEMY DOMOWY CHLEB. JAKIEJ MĄKI MOŻEMY UŻYĆ?

  • - mąka pszenna – charakteryzująca się wyższą zawartością glutenu w porównaniu do mąki żytniej. Chleb z niej upieczony jest sprężysty i puszysty.
  • - mąka żytnia – zawiera mniejsze ilości glutenu, przez co chleb ma charakterystyczną, zbitą strukturą.
  • - mąka orkiszowa – zawiera więcej wartościowych minerałów i witamin niż pszenna.
  • - mąka jęczmienna – charakteryzująca się mniejszą zawartością glutenu niż mąka pszenna. Dobrze jest ją mieszać z innymi mąkami.
  • - mąka owsiana – charakteryzuje się śladową ilością glutenu, używa się jej do wypieków w połączeniu z innymi mąkami, zawiera dużą ilość błonnika i witamin z grupy B

 

Jeśli macie potrzebę lub chęć przygotowania chleba nie zawierającego glutenu, oczywiście trzeba użyć odpowiedniej mąki. Wśród mąk bezglutenowych prym wiodą mąki z prosa, ryżowe, gryczane, kukurydziane czy ziemniaczane. Jeśli chcecie trochę bardziej poeksperymentować, można poszukać też mąki z soi, fasoli, tapioki czy np. kasztanowej.

Domowy chleb bezglutenowy Domowy chleb bezglutenowy

 

Poza rodzajem mąki, duże znaczenie ma jej typ. Wartość odżywcza chleba zależy od mąki, z której jest zrobiony. Im mąka jest bardziej przemielona i jaśniejsza, tym uboższa w składniki odżywcze. Im ciemniejsza mąka, tym zdrowsza. Mąka żytnia zawiera więcej witamin z grupy B, cynku, manganu i magnezu w porównaniu do mąki pszennej. Typ mąki oznacza zawartość popiołu, czyli składników mineralnych w gramach na 100 kg mąki. Na przykład mąka typu 850 zawiera 0,85% popiołu, czyli 850 g na 100 kg mąki.

Pod kątem wypieku domowego chleba, najbardziej interesujące są najbardziej dostępne mąki pszenne: (tortowa (typ 450), luksusowa (typ 550), chlebowa (650 / 750), sitkowa (typ 1400), graham (typ 1850), razowa (typ 2000)) i mąki żytnie: (jasna (typ 580), pytlowa (typ 720), sitkowa (typ 1400), starogardzka (typ 1850), razowa (typ 2000) i z pełnego przemiału (typ 3000).

 

SPULCHNIACZE DO DOMOWEGO CHLEBA

Poza mąką niezbędnym składnikiem chleba jest któryś z „spulchniaczy”. Najbardziej tradycyjnym z pewnością jest domowy zakwas żytni. Do wyhodowania zakwasu potrzebna będzie mąka żytnia razowa (typ 2000) i woda. Do szklanego lub ceramicznego naczynia wlewamy 1/2 szklanki wody i dodajemy 1/2 szklanki mąki. Możemy dodać również kromkę żytniego chleba upieczonego na zakwasie. Następnie mieszamy składniki i odstawiamy na 24 h, po czym dodajemy 1/3 szklanki mąki i 1/3 szklanki wody i wszystko znowu mieszamy.

Chleb ryżowy (bezglutenowy) Chleb ryżowy (bezglutenowy)

 

Tą czynność powtarzamy przez kilka dni – zakwas powinien być gotowy 5-7 dnia. Zakwas jest gotowy gdy pojawią się na nim lekkie bąbelki i nabierze delikatnie kwaśnego zapachu. Z takiego zakwasu można upiec pierwszy chleb, chociaż z czasem stanie się on jeszcze lepszy, sprawiając że każdy kolejny chleb będzie bardziej wyrośnięty. Musimy pamiętać o tym, aby wyhodowany zakwas trzymać w lodówce. Trzeba go co kilka dni dokarmiać, czyli dodawać mąkę i wodę.

Jeśli przygotowanie zakwasu jest dla nas zbyt skomplikowane i czasochłonne z powodzeniem możemy skorzystać z drożdży (instant lub świeżych). Potrzebujemy mąkę, drożdże, letnią (nie gorącą!) wodę i odrobinę soli, która nada wypiekowi smaku. Składniki mieszamy i pozostawiamy na kilkanaście minut żeby drożdże zaczęły pracować a następnie rozczyn wyrabiamy z mąką i pozostałymi składnikami (jeśli używamy drożdży instant w proszku nie musimy przygotowywać rozczynu. Dodajemy je bezpośrednio do wyrabianego ciasta). Po kilku minutach wyrabiania ciasto przekładamy do foremki lub zostawiamy w misie. Będzie rosło w cieple ok 1-2 h. Ciasto, które wyrastało w misie będzie trzeba uformować i przełożyć na blachę, ale jeśli od początku wyrastało w foremce to nie trzeba już z nim nic robić.

Jeszcze prostszym w obsłudze „spulchniaczem” jest proszek do pieczenia. Jego skład to: soda oczyszczona, regulatory kwasowości oraz skrobia ziemniaczana. Ciasto z dodatkiem proszku do pieczenia jest lekkie i puszyste i nie wymaga wyrabiania czy wyrastania. Proszek do pieczenia wytwarza dwutlenek węgla, który uwalniania się w wysokiej temperaturze, czyli podczas pieczenia, spulchniając wypiek.

 

JAK UPIEC DOBRY DOMOWY CHLEB?

Smak pieczywa upieczonego samodzielnie w domu jest niepowtarzalny, dlatego warto pokusić się o jego samodzielne przygotowanie, które wbrew pozorom wcale nie jest takie trudne. Chleby powinny być pieczone w wysokich temperaturach – powinno się nagrzać najpierw piekarnik nastawiając maksymalną temperaturę, po osiągnięciu tej temperatury należy włożyć chleb, a po ok. 10-15 minutach obniżyć temperaturę do 220 stopni C.

Przydatna porada
Aby uzyskać chrupiącą skórkę chleba pszennego należy spryskać skórkę chleba wodą, zaraz po upieczeniu. Można w tym celu użyć spryskiwacza lub przetrzeć chleb wilgotną, czysta ściereczką.

Pieczenie chlebów przynosi najlepsze rezultaty gdy pieczemy ustawiając grzanie na „góra – dół”, równocześnie ustawiając chleb na niższych półkach piekarnika. Do pieczenia chlebów najczęściej wykorzystuje się blachę piekarnikową, która powinna zostać najpierw nagrzana w rozgrzewanym piekarniku. Układamy na niej arkusz papieru do pieczenia i delikatnie przekładamy na nią wyrośnięty bochenek ciasta chlebowego.

Chleb pszenno-żytni z suszonymi pomidorami i nasionami Chleb pszenno-żytni z suszonymi pomidorami i nasionami

 

Większość chlebów wymaga nacięcia ich powierzchni przed pieczeniem. Zapobiega to ich późniejszemu pękaniu w niekontrolowanych miejscach. Nacinać powinno się chleby jedynie wyrośnięte. Do nacinania chleba powinno się używać bardzo ostrego noża namoczonego w wodzie.

Smak chleba możemy dowolnie wzbogacić dodając do ciasta ulubione dodatki. Uatrakcyjnią one nasze wypieczone pieczywo zarówno pod względem smakowym i zapachowym, a także nieco wzbogacą jego walory dietetyczne. Jako dodatki do domowego chleba świetnie sprawdzają się:

  • - wszelkie ziarna (słonecznik, dynia, siemię lniane itp.),
  • - orzechy (włoskie, laskowe, ziemne itp.),
  • - suszone pomidory,
  • - płatki papryki,
  • - zioła (oregano, bazylia, tymianek),
  • - prażona cebulka,
  • - rodzynki, żurawina (zwłaszcza do bułek maślanych).

 

PRZEPIS: CHLEB "SAMO ZIARNO" (bez mąki)

Domowy chleb samo ziarno (bez mąki) Domowy chleb samo ziarno (bez mąki)

 

Składniki (na małą formę o wymiarach 20cm x 12cm):

  • - 60 g siemienia lnianego
  • - 60 g nasion słonecznika
  • - 40 g białego sezamu
  • - 40 g pestek dyni
  • - 100 g płatków owsianych
  • - 20 g (2 łyżki)oleju rzepakowego
  • - 20 g miodu (około 1 łyżki)
  • - łyżeczka soli
  • - 230 g wody (niepełna szklanka)

 

Wykonanie:

Odważamy nasiona i płatki owsiane. Dolewamy wodę i olej oraz dokładamy miód i łyżeczkę soli. Całość dokładnie mieszamy do uzyskania jednolitej konsystencji. Formę wykładamy papierem do pieczenia. W tym przepisie użyliśmy małej foremki o wymiarach 20 cm x 12 cm, ale jeśli nie dysponujecie taką można użyć większej, odpowiednio zwiększając ilość składników.

Masę przekładamy do formy i kilkukrotnie upuszczamy na blat a niewielkiej wysokości aby pozbawić masę pęcherzyków powietrza. Zostawiamy na 2 h. Po tym czasie rozgrzewamy piekarnik do 190 stopni i pieczemy chleb około 70 minut. Chleb zostawiamy do wystudzenia w piekarniku i kroimy dopiero po wystygnięciu. Najlepiej chleb upiec wieczorem. Do rana wystygnie i będzie idealny na zdrowe, pyszne śniadanko.

Przydatne produkty

Przeczytaj również

Przydatne produkty

ZAMÓWIENIA TELEFONICZNE
Pon.Pt.: 8.00 - 16:00

+48 601 900 967

Zapisz się do newslettera

odbierz rabat 10% na pierwsze zakupy!