Porcelana, fajans, ceramika - jak rozpoznać różnicę i jakość wykonania?

Porcelana, fajans, ceramika - jak rozpoznać różnicę i jakość wykonania?

W naszych sklepach znajdziecie ogromny wybór wyrobów ceramicznych: od porcelany o różnej jakości, poprzez fajans, porcelit aż do kamionki. Czym różnią się od siebie, jak je rozpoznać i czym kierować się przy zakupie?

 

Wszelkiego rodzaju naczynia ceramiczne towarzyszą ludzkości już od tysięcy lat - wyroby z naturalnych surowców były w zasadzie pierwszymi w naszej historii. Przez tysiąclecia zmieniała się technologia ich wyrobu, zmieniały się trendy i style, a także moda. Od wypalania prostych użytkowych mis, waz i filiżanek, do niezwykle wartościowych, pełniących rolę wyznacznika statusu społecznego i majątkowego, ogromnych kolekcji stołowej zastawy, ozdobnych figurek i przedmiotów stanowiących drogie, wartościowe prezenty dla możnych naszego świata.

Porcelana

Najważniejszym składnikiem porcelany jest tzw. glinka kaolinowa, nazwana tak od miejsca pierwotnego wydobywania - zbocz gór Gaoling w Chinach. Do glinki dobiera się kilka innych składników, a proporcje doboru są decydujące - to one potem oznaczają, jak wysoką jakość ma finalny produkt z porcelany.

Co ma w sobie porcelana, że jest do dziś tak ceniona? Przede wszystkimi wysokiej jakości porcelana jest śnieżnobiała (choć nie zawsze - coraz bardziej nasze stoły zdobywa porcelana o ciepłym, kremowym odcieniu - o niej będzie za chwilę). To najłatwiejszy sposób rozpoznania dobrej porcelany - jeśli oglądane przez ciebie talerze, kubki czy filiżanki są szare - na pewno masz do czynienia z porcelaną niskiej jakości.

Piękna polska porcelana MariaPaula Biała Piękna polska porcelana MariaPaula Biała

 

Porcelana przepuszcza światło. Najlepsze naczynia porcelanowe są cienkie, co nie oznacza ich niskiej wytrzymałości - porcelana ma bardzo dużą wytrzymałość mechaniczną. Dobry porcelanowy talerz rozpoznacie, trzymając go pod światło - gołym okiem zobaczycie, że dość dobrze przepuszcza on światło słoneczne. To najłatwiejszy sposób na rozpoznanie fajansu - fajans ze względu na niższą jakość i większą chropowatość materiału, pokrywany jest trwałym, nieprzeźroczystym szkliwem - tu nie zobaczycie światła, prześwitującego przez talerz.

Co bardzo ważne dla naczyń stołowych, porcelana cechuje się bardzo niską nasiąkliwością i dużą nieprzepuszczalnością cieczy. Nie potrzebuje do tego dodatkowej ochrony - sama w sobie porcelana jest najlepszym materiałem na zastawę stołową. Fajans wykonany z gorszej jakości surowców ma większą nasiąkliwość, dlatego pokrywany jest nieprzepuszczalnym szkliwem. często polecanym testem na rozpoznanie porcelany jest tzw. próba atramentu: na nie chronione szkliwem miejsce nanosi się kropelkę atramentu - jeśli po krótkim czasie da się ją zmyć pod bieżącą wodą - macie do czynienia z porcelaną. Jeśli zaś plama zostaje choćby w małym stopniu - z fajansem. Fajans bowiem nie chroniony szkliwem niestety absorbuje płyny.

Porcelana MariaPaula - kunsztowna, ręczna praca
Jeśli jesteście ciekawi, jak wytwarzana jest piękna polska porcelana MariaPaula, zapraszamy na film. Będziecie pod wrażeniem, jak delikatna, precyzyjna ręczna praca jest potrzebna, by na Waszych stołach zagościło prawdziwe piękno.

Również dźwięk, wydawany przez porcelanowe talerze, kubki i filiżanki jest wyjątkowy - po nim również możemy rozpoznać porcelanę. Dźwięk przy delikatnym uderzeniu np. nożem jest wysoki, dźwięczny. Uderzony tym samym nożem fajans wyda dźwięk o wiele niższy, głuchy.

A co decyduje o jakości porcelany? Przede wszystkim odpowiedni dobór surowców. Duża ilość kaolinu decyduje o twardości i wytrzymałości produkowanych naczyń. Dobra porcelana jest odporna na zarysowania - nie ma powodu obawiać się, że nasze talerze zostaną porysowane nożami, używanymi przy codziennych posiłkach przez domowników. Szkliwo nanoszone na porcelanowe wyroby ma funkcję upiększającą, a w przypadku porcelany dodatkowo dekorowanej - chroni dekorację przed wpływem czynników zewnętrznych - np. dzięki szkliwieniu dekorowaną porcelanę możemy myć w zmywarkach.

Piękna polska porcelana MariaPaula Biała Platynowa Linia Piękna polska porcelana MariaPaula Biała Platynowa Linia

 

Dobra porcelana wiąże się z ręczną pracą. W dobie mechanizacji, wyroby porcelanowe są w sporej części wytwarzane maszynowo - ale maszyny nie zapewnią najwyższej jakości wykończenia. Tylko ręczna praca człowieka w manufakturze porcelany daje najlepsze efekty końcowe - w dobrych wytwórniach każdy przedmiot podlega ręcznej obróbce - ręcznie formowane są uchwyty, uszka, ręcznie każdy z nich jest "dopieszczany", najczęściej bardzo precyzyjnie i z dużą dokładnością - to gwarantuje najwyższą jakość i pełnię piękna finalnego wyrobu.

Także dekoracje na porcelanie stanowią o jej jakości. Tu także królują te nanoszone ręcznie, z niezwykłą precyzją. To swego rodzaju sztuka - nanoszenie misternych dekoracji na piękne porcelanowe naczynia. Ręcznie dekorowana porcelana jest najcenniejsza i zawsze stanowi najpiękniejszą ozdobę domowego stołu. Często też dekoracje wykonywane są ze szlachetnych surowców - z prawdziwego złota czy np. platyny.

Piękna polska porcelana MariaPaula Ecru Złota Linia Piękna polska porcelana MariaPaula Ecru Złota Linia

 

Obiecaliśmy też wspomnieć o porcelanie kremowej - bo nie tylko śnieżnobiała porcelana jest tą o najwyższej jakości. Coraz częściej wybieramy porcelanę o cieplejszym, bardziej przyjemnym dla oka odcieniu - prezentuje się ona na stole zupełnie wyjątkowa. Cieplejszy kolor uzyskuje się poprzez odpowiedni dobór składników w procesie wytwarzania masy porcelanowej. Co bardzo istotne - kremowa porcelana to nie porcelana biała, szkliwiona z zewnątrz na kremowo - kolor ma sama porcelana, co oznacza, że nie będzie ona płowieć i tracić swojego piękna nawet przy długoletnim użytkowaniu. Kremowa porcelana zachowuje też wszystkie wyżej wspomniane właściwości porcelany o najwyższej jakości - jest przeźroczysta, nie przepuszcza cieczy i odporna na rysowanie.

Porcelana MariaPaula - piękno zdobione szlachetną platyną
Porcelana MariaPaula to nie tylko piękny, wygodny w użytkowaniu fason. To także duży wybór ręcznie nakładanych zdobień, także tych wykonywanych szlachetnym złotem czy platyną.

Fajans

Fajans to materiał bardzo bliski porcelanie, bo wytwarzany z tych samych surowców - ale o dużo niższej jakości. W efekcie jest dużo cięższy od porcelany, z reguły też grubszy. Aby "ukryć" tworzywo, i aby uodpornić go na warunki zewnętrzne, pokrywa się go nieprzepuszczalnym szkliwem, co często może mylić - fajans pokryty śnieżnobiałym szkliwem na pierwszy rzut oka dobrze imituje porcelanę. Ale nie przepuszcza światła - tak rozpoznasz fajans (poza porównaniem wagi - fajans jest cięższy).

Dzięki szkliwieniu fajans nie przepuszcza też cieczy i staje się odporny na zarysowania, ale jeśli zdarzy się nam odprysk szkliwa - uszkodzony fragment traci te właściwości. Dlatego też fajans nie cieszy się taką popularnością i uznaniem jak porcelana, jest też tańszy i mniej wartościowy. Bardzo dobrze sprawdza się przy zdobieniu, dzięki czemu można kupić pięknie i bogato zdobione wyroby fajansowe - stanowią piękne dekoracje domów.

Porcelit

Nieco bardziej "odległy" porcelanie surowiec, znacznie gorszej jakości i znacznie cięższy od porcelany. Nie jest raczej stosowany do produkcji naczyń stołowych, ale znajduje zastosowanie np. do wytwarzania żaroodpornych naczyń kuchennych do zapiekania.

Ceramika

Słowo "ceramika" często jest ogólnie stosowane do wszystkich wyrobów, produkowanych z różnego rodzaju glinek - także w stosunku do porcelany i fajansu. Ale określa ono także kolejny rodzaj surowca - naczynia wytwarzane z innego niż kaolin rodzaju gliny. Także w ogromnej ilości przypadków nie są to wyroby białe - glinki mają różne odcienie szarości i są pokrywane specjalnym szkliwem, by nadać mu odpowiedni kolor. Czyli nie jest jak w przypadku kremowej porcelany - kolor nie jest nadawany surowcowi, a nanoszony na jego zewnętrznej warstwie. Co nie zmienia faktu, że wyroby ceramiczne potrafią być niezwykle bogato zdobione, piękne i cenione na całym świecie.

Kamionkowa beczka do kiszenia ogórków lub kapusty Kamionkowa beczka do kiszenia ogórków lub kapusty

 

Jedną z odmian naczyń ceramicznych są te wytwarzane z kamionki.  Kamionka jest bardzo odporna na działanie kwasów oraz niemal w ogóle nie nasiąka wodą - można w naczyniach z niej wykonanych przez długi czas przechowywać żywność, także płynną. Beczki z kamionki rzeczywiście są świetne do przygotowywania kiszonych ogórków lub do kiszenia kapusty.

Równie dobrze sprawdzają się inne naczynia z kamionki, kojarzące się z tradycją: makutry do ucierania maku lub masy, maselnice na domowe masło czy klimatyczne kamionkowe kubki na piwo czy grzane wino.

Niezwykle wartościową cechą kamionki jest też jej cudowny, ciepły wygląd. Beczki czy garnuszki na równi z cechami praktycznymi, mogą w kuchni pełnić funkcje ozdobne. Dzięki wyjątkowej lśniącej powłoce (w procesie wypalana kamionka pokrywana jest warstwą soli lub innych minerałów, które w dużej temperaturze tworzą właśnie tę powłokę) będą podkreślały styl każdej domowej kuchni.

 

Przydatne produkty

Przeczytaj również

Przydatne produkty

ZAMÓWIENIA TELEFONICZNE
Pon.Pt.: 8.00 - 16:00

+48 601 900 967

Zapisz się do newslettera

odbierz rabat 10% na pierwsze zakupy!