Przepis na dobre grzane wino. Jak zrobić rozgrzewającego "grzańca"?

Przepis na dobre grzane wino. Jak zrobić rozgrzewającego "grzańca"?

Grzane wino wraca do naszych domów z początkiem każdego jesiennego sezonu. Gdy na dworze deszcz i plucha, a potem śnieg i mróz, popularnie zwane "grzańcem" podgrzane wino z przyprawami sprawia, że wraca nam pogoda ducha, a ciało przyjemnie się rozgrzewa. Jak zrobić dobre grzane wino?

 

Świetnie rozgrzewa, bywało polecane na przeziębienia, rozgrzewa nas swoim smakiem i roztaczanym dookoła aromatem. Zdecydowanie kojarzy się nam z jesienią i zimą, kiedy wszystkie zalety grzanego wina sprawiają, że o wiele chętniej po grzańca sięgamy. Zdarza się, że w grzańcu gustują nawet osoby na co dzień nieprzepadające za winem, zwłaszcza tym wytrawnym. Grzane wino to po prostu inna kategoria napitku - nawet niespecjalnie alkoholowego, bo część alkoholu ginie w procesie podgrzewania.

 

Grzane wino Grzane wino

GRZANE WINO OD... HIPOKRATESA?

Podobno pierwszy przepis na grzane wino wyszedł z rąk Hipokratesa, starożytnego greckiego ojca dzisiejszej medycyny, który opisał je jako "leczniczy tonik". Jeśli ten człowiek uważał popularnego dziś "grzańca" za rodzaj leku, to nie ma się co sprzeczać :) Grzany trunek był bardzo popularny wśród starożytnych Rzymian, i to w wielu odmianach: od samej domieszki miodu poprzez przyprawy korzenne aż po szlachetne olejki. Rzymianie do przyrządzania grzanego wina używali specjalnych urządzeń, które dziś uznaje się za pierwowzory np. samowarów do parzenia herbaty. Jedno z takich naczyń znaleziono w ruinach słynnych Pompei - znajduje się dziś w muzeum w Neapolu.  Receptury na grzańca opisywali najznamienitsi kronikarze i kucharze z czasów starożytnego Rzymu - już wtedy dodawano do niego m.in. cynamon, kardamon, goździki czy imbir, które do dziś stanowią podstawę przypraw do wina. Sam napitek był uważany wtedy m.in. za środek... poprawiający potencję u mężczyzn.

Podgrzewane, przyprawiane wino wróciło do Europy w średniowieczu, w ówczesnej Katalonii, choć początkowo zalecany był wyłącznie jako lekarstwo, głównie na choroby związane z zaburzeniami trawienia. Popularność rosła wraz z podbojami geograficznymi i coraz szerszą dostępnością korzennych przypraw oraz cukru. Początkowo do grzanego wina dodawano bowiem bardzo drogiego cukru trzcinowego lub miodu (miodu używano w biedniejszych domach, szlachetnie urodzeni używali cukru). Warto bowiem wiedzieć, że kilka wieków temu cukier był niezwykle drogą przyprawą, na którą stać było nielicznych.

Na terenach dzisiejszej Polski grzane wino pojawiło się najprawdopodobniej za sprawą... Krzyżaków, którzy trudnili się m.in handlem egzotycznymi przyprawami. Zwyczaj słodzenia grzanego wina miodem zamiast cukru jest do dziś tym, co odróżnia nas od innych nacji. Bo grzaniec nie jest popularny tylko u nas - jest powszechnie podawany w całej Skandynawii, krajach nadbałtyckich byłego ZSRR (np. w Estonii), a także w Niemczech, Austrii i Wielkiej Brytanii. Generalnie - w północnej części naszego kontynentu, co nie powinno nikogo dziwić - im chłodniejszy klimat, tym więcej amatorów rozgrzewających napojów.

 

Grzane wino Grzane wino

JAKIE WINO NADAJE SIĘ DO GRZAŃCA?

Tak naprawdę każde, byle... czerwone :) Białe wino bywa spotykane jako grzane, ale uważa się, że traci ono niemal wszystkie swoje zalety smakowe. Jeśli chodzi o wino czerwone - nie ma większego znaczenia konkretny rodzaj wina czy szczep winogron, użyty do jego produkcji - w procesie podgrzewania wina "zginą" wszystkie delikatne smaczki i aromaty trunku, a resztę "przykryje" aromat użytych do grzańca przypraw i dodatków. Zaleca się więc używanie win raczej tańszych - nie ma sensu podgrzewać drogiego wina.

 

JAKICH PRZYPRAW UŻYWA SIĘ DO GRZANEGO WINA?

Tak naprawdę piękno grzanego wina polega na pełnej dowolności - każdy może metodą prób przygotować własny zestaw przypraw do grzanego wina. Do tych najbardziej tradycyjnych należą przede wszystkim przyprawy korzenne: imbir, goździki, gałka muszkatołowa czy cynamon. Bardzo popularne jest też dodawanie odrobiny anyżu.

Do przypraw korzennych świetnie pasuje dodatek owoców, najlepiej cytrusowych: pomarańczy czy cytryn. Grzane wino najczęściej jest też dosładzane - najlepiej sprawdza się tu miód, cukier trzcinowy lub np. syrop z agawy.

 

NA CO UWAŻAĆ PRZY PRZYGOTOWYWANIU GRZANEGO WINA?

W zasadzie ważna jest tylko jedna zasada - wina przy podgrzewaniu nie wolno zagotować! Wino zagotowane całkowicie straci bowiem swoje walory smakowe. Wino podgrzewamy do temperatury mniej więcej 70 stopni, do momentu kiedy zacznie leciutko parować - to znak, że należy zakończyć podgrzewanie.

 

PRZEPIS NA GRZANE WINO Z AROMATYCZNYMI PRZYPRAWAMI I POMARAŃCZAMI

Składniki:

  • 2 butelki wytrawnego wina
  • 2 pomarańcze
  • 1 cytryna
  • kilkanaście sztuk goździków
  • 4 łyżki stołowe miodu lub cukru (najlepszy będzie brązowy)
  • 1 laska cynamonu
  • 3-4 cm kawałek imbiru
  • 50 g rodzynek

Sposób przygotowania:

Pomarańcze i cytrynę kroimy w ćwiartki, imbir kroimy na plasterki. Wino wlewamy do garnka i podgrzewamy na minimalnym ogniu. Po chwili dodajemy wszystkie pozostałe składniki - owoce, bakalie i przyprawy. Gdy wino będzie ciepłe, dodajemy miód (lub cukier). Wino podgrzewamy na bardzo małym ogniu przez ok.20 minut, tak aby soki i aromaty z owoców i przypraw zdążyły się wydzielić do wina.

Pamiętamy, żeby wina nie zagotować! Gotowy trunek od razu podajemy, najlepiej w kamionkowych kuflach lub kubkach (wraz z owocami) lub przelewamy do szklanych kieliszków - w tym wypadku chochelką podajemy samo wino, bez dodatków. Najlepsze są jednak naczynia o grubych ściankach - po prostu dłużej utrzymają ciepło.

Przygotowując grzańca, nie trzeba trzymać się ściśle przepisu. Warto eksperymentować z przyprawami, biorąc pod uwagę własne upodobania smakowe. Najlepsze grzane wino to takie, które Wam najlepiej smakuje :) Nie ma tu zasad i kanonów - grzaniec jest dla Was. I tylko dla Was :)

 

Przeczytaj również

Przydatne produkty

ZAMÓWIENIA TELEFONICZNE
Pon.Pt.: 8.00 - 16:00

+48 601 900 967

Zapisz się do newslettera

odbierz rabat 10% na pierwsze zakupy!